MQ2 duman sensörü
Havadaki dumanı ve yanıcı gazları izliyor; gövdedeki delikler havanın sensöre ulaşmasını sağlıyor.
03 · Erken uyarı · 2024–2025 Güz
WoodSense
Ağaca sabitlenen, yangın belirtisini algılayıp konumla bildirmesi amaçlanan erken uyarı cihazı.
- Dönem
- 2024–2025 Güz · Proje 3
- Süre
- 8 hafta
- Proje yürütücüsü
- Öğr. Gör. Ayşe Seçil Dereli İlginli
- Kurum
- İstanbul Ticaret Üniversitesi, Endüstriyel Tasarım
- Çıktılar
- Araştırma, render, animasyon, teknik çizim, fiziksel prototip
01 · Araştırma
Yangınlar Ege ve Akdeniz kıyısında yoğunlaşıyor
2015–2024 döneminde hem yangın sayısında hem yanan alanda ilk üç bölge müdürlüğü Muğla, İzmir ve Antalya: yoğun orman varlığıyla sıcak ve kuru yazların bir arada olduğu kıyılar.
Kaynak: Ormancılar Derneği, bölge müdürlüklerine göre 2015–2024 verileri; proje döneminde derlendi. İki grafiğin ölçekleri ayrıdır.
Veri tabloları
| Bölge müdürlüğü | 10 yıllık toplam | Yıllık ortalama |
|---|---|---|
| Muğla | 3.120 | 312 |
| İzmir | 2.817 | 282 |
| Antalya | 2.234 | 223 |
| Kahramanmaraş | 1.759 | 176 |
| Adana | 1.505 | 151 |
| Bölge müdürlüğü | 10 yıllık toplam | Yıllık ortalama |
|---|---|---|
| Antalya | 67.512 | 6.751 |
| Muğla | 52.686 | 5.269 |
| İzmir | 17.751 | 1.775 |
| Mersin | 15.104 | 1.510 |
| Adana | 12.514 | 1.251 |
İlk 10 sıranın tamamı: yangın sayısı · yanan alan.
ÇıkarımYangının nerede yoğunlaştığı biliniyor; tasarım sorusu, başladığı anda onu fark edip yerini iletebilmek. Tasarım fırsatına geç
02 · Tasarım fırsatı
Önlemek kadar, erken fark etmek
Orman yangınlarına karşı önerilen önlemlerin çoğu yangın çıkmadan öncesine yöneliyor: ateş yakmamak, sigara ve cam atıklarına dikkat etmek, piknik ve kamp alanlarında tedbir almak, denetim ve orman bakımı. Listede bir madde doğrudan bir ürünle ele alınabilirdi: ihbar ve erken müdahale.
Yangın başladığında onu erken fark etmek ve yerini doğru iletmek, müdahalenin ne kadar hızlı başlayacağını belirliyor. WoodSense'i bu aralık için tasarladım.
- Erken fark etmeDumanı ve sıcaklığı izleyen sensörler
- Konum bilgisiGPS ile konum belirleme
- Bildirim senaryosuGSM üzerinden yetkililere bildirim
- Ağaca yerleşimKayışla sabitlenen, ahşap dokulu gövde
- Algılama sistemiDelikli yüzey, termistör yuvası, iç yerleşim
Hedef kullanım alanı
Cihazı insanların yoğun olarak bulunduğu piknik ve kamp alanlarındaki ağaçlar için tasarladım. Araştırmamdaki yangın nedenleri arasında dikkatsizlik, söndürülmeden bırakılan ateş ve sönmemiş sigara öne çıkıyordu; bunlar bu alanlardaki etkinliklerle doğrudan ilişkili.
03 · Gövde ve montaj
Ağaca kayışla sabitlenen gövde
Esnek kayış farklı gövde çaplarına uyuyor. İnsanların cihaza zarar vermemesi için insan boyunun biraz üzerine takılması öngörüldü. Bir numara seçerek ayrıntıyı görün.
- Ön yüzdeki kırmızı yuva sıcaklık sensörünü taşıyor (Ø10 mm).
- Ön ve yan yüzdeki delikler (Ø4 mm) havanın içerideki duman sensörüne ulaşmasını sağlıyor.
- Esnek polyester kayış ağaç gövdesine sarılıyor.
- Kayış gövdenin iki yanından geçiyor, kilitli bir tokayla sıkılıyor.
Prototip
Prototip04 · Önerilen sistem
Algılama → değerlendirme → konumlu bildirim
Açık alanda duman sensörünün algılaması zayıflayabileceği için akışı iki koşula bağladım: duman eşiği aşıldığında sıcaklık da kontrol ediliyor, ikisi birlikte sağlanırsa konumla bildirim gidiyor.
Termistör ve Arduino
Duman eşiği aşıldığında termistör ortam sıcaklığını ölçüyor; Arduino iki veriyi birlikte değerlendiriyor.
SIM808 modülü
İki koşul sağlanınca GPS ile konumu belirleyip GSM üzerinden yetkililere bildirim göndermek üzere kurgulandı.
Bildirim senaryosu
Akış ve eşikler önerilen senaryodur; saha testi ya da bir kurumla entegrasyon yapılmadı.
05 · Bileşenler ve malzeme
İç yerleşim ve görevler
| Bileşen | Görevi |
|---|---|
| MQ2 gaz sensörü | Duman ve yanıcı gazları algılar. |
| Termistör | Sıcaklıkla direnci değişen eleman; ortam sıcaklığını ölçer. |
| Arduino Uno | Sensör verisini okur, eşikleri karşılaştırır, bildirimi başlatır. |
| SIM808 | GPS ile konum, GSM ile bildirim. |
| LiFePO₄ batarya | Şarj edilebilir güç kaynağı; termal kararlılığı nedeniyle seçildi. |
Ağaçta yabancı durmayan bir gövde
Yuvarlak, ahşap dokulu gövde cihazın ağaç üzerinde yabancı bir nesne gibi durmamasını amaçlıyor. Gövde için ahşap kompozit öneriyorum: orman ortamında doğal bir görünüm, masif ahşaba göre daha az bakım ihtiyacı ve geri dönüştürülmüş liflerden üretilebilmesi. Dış koşullara dayanımı, malzeme seçiminde aranan bir hedef olarak ele alındı.
Kayış için esnek polyester ve kilitli toka öneriliyor.
Malzeme panosu06 · Prototip
Render ve fiziksel prototip
Ahşap görünümlü gövde ve siyah kayışla hazırlanan prototip, ağaç üzerinde ölçek ve montaj ilişkisini görmek için kullanıldı.
Render
Prototip
Sonuç
Bir sensör kutusundan çok, bir yerleşim ve bildirim önerisi
- Araştırma
2015–2024 yangın verileri ve önlemler içinden ihbar ve erken müdahale odağı.
- Yerleşim
Piknik ve kamp alanlarındaki ağaçlara kayışla takılan, ahşap dokulu, kompakt bir gövde.
- Sistem
Dumanın sıcaklıkla teyit edildiği ve konumun GSM ile iletildiği önerilen akış.
- Geliştirme
Senaryo animasyonları, iç yerleşim, teknik çizim ve ağaca takılan fiziksel prototip.